Dişin və ya dişin ətrafında diş ətinin qəfil şişməsi çox vaxt lokal iltihab əlamətidir — səbəb qida qalığından tutmuş diş kökündə absesə qədər ola bilər. Səbəbdən asılı olaraq şişlik bir neçə saatdan bir neçə günə qədər davam edə bilər, abses isə müalicəsiz keçmir.
Ən çox rast gəlinən səbəblər
- Diş ətinin altına yığılmış qida qalığı
- Gingivit və ya parodontit
- Diş kökündə abses
- Ağıl dişinin çıxması (perikoronit)
- Diş fırçası ilə mexaniki travma
- Hərarətli və ya kimyəvi yanıq
Diş şişəndə nə etməli?
Həkimə çatana qədər evdə bu 5 addım ağrını və şişkinliyi azaltmağa kömək edir:
- Ağzı ilıq duzlu su ilə yaxalamaq (1 stəkana 1 çay qaşığı)
- Xlorheksidin əsaslı ağız yaxalama məhlulundan istifadə (gündə 2 dəfə, 5 gün maks.)
- Diş ipi ilə diqqətli təmizləmə — qida qalığı varsa
- Soyuq kompres üzə (15 dəq aktiv, 15 dəq fasilə)
- Reseptsiz ağrıkəsici (ibuprofen) — göstərişlərə uyğun
Bu addımlar yalnız simptomu yüngülləşdirir. Şişliyin səbəbini — iltihabı və ya infeksiyanı — həkim müayinə və lazım olduqda rentgenlə müəyyən edir.
Nə etməmək lazımdır
- İstilik kompresi tətbiq etməyin — iltihabı gücləndirir
- Antibiotikləri özbaşına qəbul etməyin
- Aspirini birbaşa diş ətinin üstünə qoymayın
- İynələmə və ya kəsmə cəhdləri etməyin
Nə vaxt təcili həkimə?
- Şişlik 2 gündən artıq keçmirsə
- Üzdə və ya boyunda yayılan şişlik
- Yüksək hərarət (38°C üstü)
- Udqunma və ya nəfəsalma çətinliyi
- Diş ətindən irin gəlməsi
Bu simptomlar abses və ya yayılan infeksiyanın əlaməti ola bilər — 24 saat ərzində mütəxəssis müdaxiləsi lazımdır.
Diş şişməsi haqqında tez-tez verilən suallar
Diş şişəndə hansı dərmanı içmək olar?
Həkimə çatana qədər reseptsiz ağrıkəsici — ibuprofen və ya paracetamol — qutudakı təlimata uyğun dozada qəbul etmək olar. Mədə xorası, böyrək xəstəliyi, hamiləlik və ya başqa dərmanlar qəbul edirsinizsə, əvvəlcə həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Ağrıkəsici şişin səbəbini aradan qaldırmır, yalnız ağrını azaldır.
Diş şişəndə antibiotik içmək lazımdırmı?
Antibiotiki yalnız həkim təyin edir — hər şişlik antibiotik tələb etmir. Özbaşına qəbul edilən antibiotik şişi müvəqqəti azalda bilər, amma infeksiyanın mənbəyi dişdə qalır və şişlik sonradan təkrarlana bilər. Bundan əlavə, düzgün olmayan dozaj bakteriyaların dərmana davamlılığına səbəb olur.
Diş absesi olduğunu necə bilmək olar?
Abses diş kökünün ucunda və ya diş ətində irin yığılmasıdır. Tipik əlamətləri: döyüntülü, gecələr güclənən ağrı; dişə toxunanda və ya çeynəyəndə ağrı; diş ətində irinli qabarcıq; ağızda pis dad; yanağın və ya çənənin şişməsi, bəzən hərarət. Dəqiq diaqnozu həkim müayinə və rentgen şəkli ilə qoyur.
Diş absesi özü keçərmi?
Xeyr. İrin özü açılanda ağrı azala bilər, lakin infeksiyanın mənbəyi qalır və abses yenidən yaranır və ya ətraf toxumalara yayıla bilər. Müalicə irinin xaric edilməsi və səbəbin aradan qaldırılmasıdır — adətən kanal müalicəsi, bəzən isə dişin çıxarılması. Hansı üsulun lazım olduğuna həkim müayinədən sonra qərar verir.
Daha çox oxu
Klinikada bu mövzu üzrə xidmətlər
- Təcili stomatoloji yardım — kəskin ağrı, şişkinlik və travmada: əvvəlcə ağrı və iltihab aradan qaldırılır, sonra müalicə planı
- Periodontal müalicə — diş əti və dişətrafı toxumaların müalicəsi, iltihabın nəzarətə alınması
- Endodontiya — mikroskop altında kanal müalicəsi, ağrının səbəbinin aradan qaldırılması
Konsultasiya | +994 10 208 01 04
