Endodontiya

Endodontiya Bakıda — kanal müalicəsi mikroskop altında

Endodontiya dişin daxilindəki yumşaq toxumanın — pulpanın və kök kanallarının müalicəsi ilə məşğuldur. Məqsəd sadədir: infeksiyanı aradan qaldırıb dişi çıxarmadan saxlamaq. German Dental Clinic-də kanal müalicəsi stomatoloji mikroskop və rəqəmsal rentgen nəzarəti ilə aparılır.

Kanal müalicəsi nə vaxt lazımdır?

• dərin kariyesin pulpaya çatması;
• pulpit — kəskin, davamlı, gecə güclənən ağrı;
• periodontit — kökün ucunda iltihab, dişə basdıqda ağrı;
• dişin travması və pulpanın zədələnməsi;
• əvvəllər səhv və ya natamam doldurulmuş kanalların təkrar müalicəsi;
• protezləşdirmə və ya koronka üçün dişin hazırlanması (göstəriş olduqda).

Hansı simptomlar həkimə müraciət tələb edir?

İsti və soyuğa uzunmüddətli reaksiya, dişə basdıqda ağrı, diş ətində şişkinlik və ya fistul, dişin rənginin tündləşməsi. Ağrının öz-özünə kəsilməsi sağalma demək deyil — çox vaxt bu, pulpanın nekrozunu göstərir və iltihab kökün ucuna doğru yayılmaqda davam edir.

Müalicə mərhələləri

1. Diaqnostika. Müayinə, rəqəmsal rentgen və ya KLKT, pulpanın canlılığının yoxlanılması.
2. Anesteziya və izolyasiya. Diş rezin kofferdamla təcrid olunur — tüpürcək və bakteriyalar kanala düşmür.
3. Kanalların açılması və təmizlənməsi. Mikroskop altında bütün kanallar, o cümlədən əlavə və əyri kanallar tapılır və mexaniki işlənir.
4. Dezinfeksiya. Kanallar antiseptik məhlullarla yuyulur; bəzi hallarda müvəqqəti dərman qoyulur.
5. Doldurma. Kanallar germetik şəkildə doldurulur və nəzarət rentgeni çəkilir.
6. Bərpa. Dişin tacı plomb və ya koronka ilə bərpa olunur.

Mikroskop nəyi dəyişir?

Kök kanallarının anatomiyası çox vaxt gözlə görünəndən mürəkkəbdir: əlavə kanallar, kəskin əyriliklər, kalsifikasiya olunmuş sahələr. Mikroskop bu strukturları çoxqat böyütmə və istiqamətli işıqla göstərir, buna görə təmizləmə daha dolğun aparılır və sağlam toxuma daha az itirilir. Təkrar müalicə hallarında — köhnə doldurucu materialın çıxarılmasında və sınmış alətlərin aşkarlanmasında — mikroskopun rolu daha da böyükdür.

Müalicədən sonra dişin bərpası

Kanal müalicəsindən sonra diş daha kövrək olur, çünki daxili toxuma və çox vaxt tacın bir hissəsi itirilir. Çeynəmə dişlərində adətən koronka və ya overley tövsiyə olunur — bu, dişin şaquli sınığının qarşısını alır. Ön dişlərdə isə çox hallarda kompozit bərpa kifayət edir. Bərpanın vaxtında tamamlanması müalicənin uzunömürlülüyünə birbaşa təsir edir.

Müalicədən sonrakı günlər

• ilk 2–3 gün dişə basdıqda yüngül həssaslıq normaldır;
• daimi bərpa qoyulana qədər həmin tərəfdə sərt qidadan çəkinin;
• müvəqqəti plomb düşərsə — gözləmədən klinikaya müraciət edin;
• ağrının güclənməsi, şişkinlik və ya temperatur təcili müraciət tələb edir.

Kanal müalicəsi, yoxsa dişin çıxarılması?

Öz dişini saxlamaq demək olar ki, həmişə üstünlük təşkil edir: təbii diş çeynəmə yükünü sümüyə düzgün ötürür və qonşu dişlərin mövqeyini saxlayır. Kanal müalicəsi kökün ətrafındakı sümük dayağı salamat olduqda, kök sınmadıqda və dişin tacından bərpa üçün kifayət qədər toxuma qaldıqda mümkündür. Şaquli kök sınığı, kökün dərin kariyesi və ya sümüyün ciddi itkisi hallarında dişin çıxarılması və sonradan implantla bərpası daha proqnozlaşdırıla bilən yoldur. Qərar rentgen və ya KLKT nəticəsinə əsaslanır.

Müalicədən sonra nəzarət

Kanal müalicəsinin nəticəsi dərhal deyil, aylar ərzində görünür: kökün ucundakı sümük tədricən bərpa olunur. Buna görə 6–12 ay sonra nəzarət təsviri çəkilir və əvvəlki şəkillə müqayisə edilir. Bu müddətdə diş ağrımırsa və basdıqda narahatlıq vermirsə, proses adətən doğru gedir — nəzarət isə bunu obyektiv təsdiqləyir.

Tez-tez verilən suallar

Kanal müalicəsi ağrılıdırmı?
Müalicə yerli anesteziya altında aparılır və prosedur zamanı ağrı olmur. Çox vaxt ən güclü ağrı müalicədən əvvəl olur — pulpit ağrısı müalicə ilə aradan qalxır.

Neçə seans lazımdır?
Bir çox hal bir seansda tamamlanır. İltihabın yayıldığı və ya kanalların mürəkkəb olduğu hallarda müvəqqəti dərmanla 2 seans planlaşdırıla bilər.

Müalicə olunmuş diş nə qədər xidmət edir?
Düzgün doldurulmuş kanal və vaxtında qoyulmuş koronka ilə diş uzun illər funksiyasını saxlaya bilər. Əsas risk — bərpanın gecikdirilməsi və dişin sınması.

Kanal müalicəsi olunmuş diş yenidən ağrıya bilərmi?
Bəli, kanal natamam doldurulubsa və ya germetiklik pozulubsa. Belə hallarda təkrar endodontik müalicə aparılır.

Əlaqəli səhifələr: Diş ağrısı: səbəblər və evdə tədbirlər · Diş absesi · Doldurmadan sonra diş ağrısı · Diş flüsu · 3D diaqnostika

Qəbula yazılın — diaqnostikadan sonra həkim kanalların vəziyyətini və müalicə mərhələlərini izah edəcək.