Sedasiya zamanı pasiyent sakitləşir, lakin özü nəfəs alır — pasiyentin şüurlu qaldığı, burun maskası ilə verilən nitroz oksiddən («şən qaz») ağızdan və ya damardan verilən preparatlara qədər; ümumi narkoz isə stasionar şəraitdə süni tənəffüslə tam şüursuzluq deməkdir. Sedasiya dentofobiya, güclü öyümə refleksi və 2 saatdan uzun seanslarda, ümumi narkoz isə kompleks çənə cərrahiyyəsi, 3 yaşdan kiçik uşaqlarda çoxlu diş müalicəsi və xüsusi ehtiyaclı pasiyentlər üçün tətbiq olunur. Hər ikisini yalnız sertifikatlı anesteziolog, tam tibbi qiymətləndirmədən sonra aparır.
Bəzi stomatoloji müdaxilələr üçün lokal anesteziya kifayət deyil — pasiyentin narahatlığı, uşaq yaşı, mürəkkəb cərrahiyyə sedasiya və ya ümumi narkoz tələb edir. Bunlar müxtəlif üsullardır və seçim vəziyyətdən asılıdır.
Sedasiya növləri
1. Yüngül (minimal) sedasiya — nitroz oksid («şən qaz»)
- Burun maskası ilə N₂O + oksigen qarışığı
- Pasiyent şüurlu, danışa bilir, sadəcə rahat və sakit
- Effekt 5 dəqiqə ərzində keçir
- Uşaqlarda və narahat böyüklərdə ideal
2. Orta sedasiya — oral və ya damar
- Ağızdan tabletka (midazolam, diazepam) və ya damar yolu ilə
- Pasiyent yarım yuxuda, ancaq oyanır və reaksiya verir
- Prosedurdan sonra tam yaddaşda olmaya bilər
- Yanğın müşayiət edən şəxs lazımdır — pasiyent özü sürücü ola bilməz
3. Dərin sedasiya
- Damar yolu ilə (adətən propofol)
- Pasiyent şüursuz, ancaq öz nəfəsi ilə nəfəs alır
- Anesteziolog nəzarəti mütləqdir
4. Ümumi narkoz
- Tam şüursuzluq, süni tənəffüs
- Stasionar şərtlər (ümumi anesteziya otağı və ya xəstəxana)
- Anesteziolog + reanimatoloq komandası
- Ən yüksək təhlükəsizlik protokolları
Nə vaxt lazımdır?
Sedasiya
- Yüksək dental qorxu (dentofobiya)
- Öyümə refleksi güclü olan pasiyentlər
- Uzun müalicə seansları (2+ saat)
- 4–7 yaşlı uşaqlarda kompleks müalicə
- Xüsusi ehtiyacları olan pasiyentlər
Ümumi narkoz
- Kompleks çənə cərrahiyyəsi (ortoqnatik əməliyyat)
- 3 yaşdan kiçik uşaqlarda çoxlu diş müalicəsi
- Serebral iflicə və ya autizm spektri pasiyentlər
- Bir seansda 8+ dişin müalicəsi
- Yüksək medical risk olan hallar
Təhlükəsizdir?
Müasir protokollarla — bəli. Ancaq mütləq şərtlər:
- Anesteziya yalnız sertifikatlı anesteziolog tərəfindən
- Prosedurdan əvvəl tam medical qiymətləndirmə (ürək, ağciyər, allergiya)
- Xüsusi avadanlıq — pulsoksimetr, EKG, oksigen
- Prosedurdan sonra 2–4 saat müşahidə
- Uşaqlarda — mütləq valideynlə evə qayıtmaq
Hazırlıq
- Prosedurdan 6 saat əvvəl yeməmək (uşaqlarda — 4 saat)
- Alkoqol və siqaret 24 saat əvvəl istifadə etməmək
- Xroniki dərmanlar barədə həkimi məlumatlandırmaq
- Rahat, boş paltar
- Prosedurdan sonra 24 saat sürücülüyə və mühüm qərarlara icazə verilmir
Bənzər məqalələr
Klinikada bu mövzu üzrə xidmətlər
- Sedasiya ilə müalicə — nə vaxt göstərilir, qərar necə verilir, hazırlıq və təhlükəsizlik
- Uşaq stomatologiyası — uşaqlar üçün müayinə, profilaktika və qorxusuz müalicə
- Diaqnostika — 3D CBCT, intraoral skan və fotoprotokol: müalicədən əvvəl gələn mərhələ
Konsultasiya | +994 10 208 01 04
